Κρίση πανικού και συναισθηματική ανασφάλεια: Μια βαθύτερη κατανόηση

Η κρίση πανικού μοιάζει με ένα «συναισθηματικό τσουνάμι», στο οποίο κυριαρχεί ο φόβος και η αγωνία. Μέσα σε αυτό το «συναισθηματικό τσουνάμι» περιλαμβάνονται ψυχολογικά και σωματικά συμπτώματα σε διαφορετικό βαθμό. Ο πανικός είναι ένας έμφυτος συναγερμός, που έχει σκοπό να προστατεύει τον άνθρωπο από κινδύνους. Παρ’ όλα αυτά, ο συναγερμός αυτός κάποιες φορές γίνεται υπερευαίσθητος σε ορισμένους ανθρώπους για πολύ ειδικούς προσωπικούς λόγους. Η κρίση πανικού περιγράφεται ως μια ξαφνική έντονη εκδήλωση άγχους – φόβου και δυσφορίας, που βιώνεται ως ιδιαίτερα τρομακτική και μη διαχειρίσιμη από τον άνθρωπο μέσα σε διάστημα λίγων λεπτών.

Στην καθημερινότητά μας βιώνουμε συνεχώς στρες και άγχος. Η κρίση πανικού είναι ένα εργαλείο το οποίο αναλαμβάνει δράση για αποβολή του συσσωρευμένου άγχους. Η εκδήλωση του γίνεται ξαφνικά, χωρίς προειδοποίηση, με έντονα σωματικά συμπτώματα όπως ταχυκαρδία, τάση λιποθυμίας, ζάλη, τρέμουλο, εφίδρωση, τάση προς εμετό, αίσθημα επικείμενου θανάτου ή απώλεια της λογικής. Το άτομο τη δεδομένη στιγμή βιώνει τις κρίσεις αυτές σαν ιδιαίτερα απειλητικές για τη ζωή του λόγω των έντονων συμπτωμάτων. Επίσης, οι κρίσεις πανικού μπορούν να εμφανιστούν οποιαδήποτε στιγμή της ημέρας, π.χ. στο σπίτι, στη δουλειά, στο σούπερμαρκετ, στο δρόμο κ.ο.κ., χωρίς κανένα συνειδητό λόγο.

Σύμφωνα με τον Φρόυντ οι «ανοιχτοί λογαριασμοί» δημιουργούν αρνητικά συναισθήματα και εντάσεις τα οποία ποτέ δεν πεθαίνουν. Θάβονται ζωντανά και κάτω από τις «κατάλληλες συνθήκες» επιστρέφουν στην επιφάνεια πάλι, απροειδοποίητα, με περισσότερη ένταση. Όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κάθε άνθρωπος κρύβουν ένα παράπονο, μια ανεκπλήρωτη επιθυμία, που ακόμη δεν βρέθηκε «ο κατάλληλος τρόπος» για την έκφρασης της. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα συναισθηματικό μπλοκάρισμα, εξ ου και δημιουργείται η ανάγκη άμεσης αποβολής.

Ο άνθρωπος που υποφέρει δυσανασχετεί, γιατί δεν έχει δημιουργήσει ακόμα τις προϋποθέσεις για μια προσωπική ζωή γεμάτη με νόημα, πίστη κι ελπίδα, στον ίδιο, στους άλλους ανθρώπους, στο παρόν και στο μέλλον. Στον πυρήνα της ψυχικής λειτουργίας όσων εμφανίζουν κρίσεις πανικού και αγοραφοβία θα βρούμε μια έντονη επιθυμία για εξάρτηση και φροντίδα, όπως και ανοιχτά ζητήματα που σχετίζονται με τον αποχωρισμό και την αυτονόμηση, καθώς και με έντονα συναισθήματα θυμού προς τους σημαντικούς άλλους, δηλαδή προς πρόσωπα φροντίδας από τη μικρή ηλικία. Επίσης, συχνά σχετίζονται και με κάποια πρώιμη απώλεια.

Ενώ οι κρίσεις εμφανίζονται απροειδοποίητα, αρκετές φορές μπορεί να προηγηθεί κάποιο συγκεκριμένο ερέθισμα, π.χ. όταν κάποιος βρίσκεται σε μέρος με πολύ κόσμο (αγοραφοβία) ή σε κλειστό χώρο (κλειστοφοβία). Βέβαια, σε αρκετές περιπτώσεις ο φόβος μπορεί να προηγηθεί και να προκαλέσει τα συμπτώματα της κρίσης πανικού.

Όταν ο οργανισμός «επιλέγει» τον πανικό ως αντίδραση, σημαίνει ότι η ένταση που βιώνει ξεπερνά τα όριά του. Η αντιμετώπισή τους μέσω ψυχοθεραπείας κρίνεται αναγκαία, καθώς επιτρέπει στο άτομο να κατανοήσει τα συγκαλυμμένα αίτια πίσω από τις κρίσεις πανικού και να αποκτήσει μεγαλύτερη επίγνωση των συναισθημάτων του.

Τεχνικές αντιμετώπισης της κρίσης πανικού που μπορείτε να χρησιμοποιήσετε για τον έλεγχο μίας κρίσης πανικού είναι:

  • Η εκλογίκευση συμπτωμάτων, ώστε να κατευνάσουμε τον εαυτό μας από τις σκέψεις υπερβολής.
  • Συνειδητή αναπνοή, δηλαδή εισπνοή για 4 δευτερόλεπτα, κράτημα της αναπνοής για 4 δευτερόλεπτα και εκπνοή αργά σε 4 δευτερόλεπτα.
  • Οραματισμός, χρησιμοποιήστε τη φαντασία σας:
    • o σκεφτείτε ένα όμορφο μέρος στο οποίο έχετε νιώσει ασφάλεια,
    • o σκεφτείτε ότι η σκέψη σας και τα συναισθήματα σας είναι ένα ποτάμι που ρέει έξω από το σώμα σας με αποτέλεσμα τη χαλάρωση.

Ήξερες ότι:

  1. οι κρίσεις πανικού είναι αρκετά συνηθισμένες και δεν είναι επικίνδυνες;
  2. ο πανικός είναι η φυσιολογική αντίδραση του σώματός σου προς το ακραίο στρες;
  3. οι κρίσεις πανικού τείνουν να διαρκούν για μικρό χρονικό διάστημα και δεν θα διαρκέσουν για πάντα;
  4. όταν έχεις μια κρίση πανικού, δεν πρόκειται να πεθάνεις, να λιποθυμήσεις, να τρελαθείς ή να χάσεις τον έλεγχο του σώματος σου;
Scroll to Top